Czym się różnią premia uznaniowa i regulaminowa?

28.02.2017

Premia jest zawsze miłym dodatkiem wchodzącym w skład wynagrodzenia za pracę. Warto jednak wiedzieć, że istnieją jej dwa rodzaje: premia uznaniowa i regulaminowa. Jakie są między nimi różnice?

Premia jako element wynagrodzenia

Pieniądze otrzymywane przez pracownika w zamian za wykonywaną na rzecz pracodawcy pracę dzielą się na wynagrodzenie zasadnicze (podstawowe wynagrodzenie wskazane w umowie, jaką pracownik zawiera z pracodawcą) oraz różnego rodzaju dodatki, jak nadgodziny, nagrody, świadczenia urlopowe czy właśnie premie. Decyzja o przyznaniu tych ostatnich leży po stronie pracodawcy i może być podyktowana różnorakimi sytuacjami.

Premia uznaniowa

Jak sama nazwa mówi, premia uznaniowa jest rodzajem dodatkowego wynagrodzenia pieniężnego, o którym według uznania decyduje pracodawca. O jej wysokości decyduje właściciel firmy (lub osoba pełniąca funkcję zarządzającą) i do przyznania nie trzeba spełniać żadnych określonych w dokumentacji firmowej warunków.

Premia uznaniowa z definicji nie podlega również kontroli organów państwowych odpowiadających za spory ze stosunku pracy, przez co pracownik nie ma możliwości dochodzenia o należności jej przyznania. Wyjątkiem są dwie sytuacje (zgodnie z interpretacją Sądu Najwyższego): gdy pracodawca wadliwie korzysta ze swojego uznania, oraz gdy pracodawca przyznaje pracownikowi premię uznaniową, a następnie odmawia jej wypłaty.

Premia regulaminowa

W przeciwieństwie do premii uznaniowej, warunki otrzymania premii regulaminowej określone są dokładnie w regulaminie firmy. Przyznaje się ją na podstawie przepisów zawartych w zasadach firmowych, lub osobnym regulaminie wynagradzania. Gdy w obydwu dokumentach brakuje takich zapisów (np. gdy firma zatrudnia poniżej 20 pracowników), mogą się one znaleźć bezpośrednio w umowie o pracę.

Premia regulaminowa wymaga określenia przez pracodawcę konkretnych warunków jej przyznawania, a następnie w razie spełnienia owych warunków nakłada na niego obowiązek uwzględnienia dodatku pieniężnego w kwocie wynagrodzenia wypłacanego pracownikowi.

Pracodawca zobowiązany jest też do określenia częstotliwości wypłacania premii, a także jej wysokości (określonej kwotowo lub procentowo). W zapisach powinny znaleźć się również informacje dotyczące zasad obniżenia lub niewypłacenia pensji w razie wystąpienia konkretnych sytuacji wpływających na pracę pracownika.

Jako, że premia regulaminowa ma charakter roszczeniowy, każdy pracownik, który osiąga zakładane w regulaminie warunki ma prawo do otrzymania tego rodzaju świadczenia. Zwłoka lub brak zgody na jego wypłacenie może być podstawą do założenia sprawy w sądzie pracy.