Split Payment – nie taki dobrowolny?

12.02.2018

Mechanizm podzielonej płatności wchodzi w życie 1 lipca. Teoretycznie będzie dobrowolny, w praktyce może się okazać, że każdy przedsiębiorca będzie posiadał konto bankowe VAT, bo o przejściu na ten mechanizm decyduje nabywca, a nie sprzedawca…

Podstawa prawna

Rozwiązanie dotyczące podzielonej płatności zakłada ustawa z 15 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz niektórych innych ustaw, której brzmienie zostało ogłoszone 10 stycznia br. Mechanizm split payment zacznie obowiązywać w Polsce od 1 lipca i będzie dla przedsiębiorców dobrowolny i na ten moment nie ma planów aby stał się on obligatoryjny. Między innymi dlatego, że tak zmiana wymagałaby zgody Komisji Europejskiej na tzw. derogację czyli odstępstwo od unijnej dyrektywy VAT.

Obrót między przedsiębiorcami

Przede wszystkim split payment dotyczy tylko transakcji w walucie polskiej za realizowanych pośrednictwem rachunków bankowych w przypadku gdy obie strony transakcji są zarejestrowanymi podatnikami VAT. Płatności dokonywane przez osoby fizyczne będą nadal rozliczane tradycyjną metodą.

O przejściu na split payment decyduje nabywca towaru

To chyba najważniejsza informacja dla wszystkich przedsiębiorców. O przejściu na mechanizm podzielnej płatności decyduje nie sprzedawca towaru, ale jego nabywca. Jeśli więc nie zakładałeś przejście na ten mechanizm, może okazać się że Twoi kontrahenci podejmą tą decyzję za Ciebie.

Mechanizm w praktyce

Warunkiem zastosowania metody podzielonej płatności jest otrzymanie faktury z wykazaną kwotą podatku. Na podstawie informacji zawartych w komunikacie przelewu (kwoty netto, wartości podatku, numeru faktury oraz numeru identyfikującego podatnika) bank będzie automatycznie dzielił płatność na wartość netto, która trafi do sprzedającego, oraz wartość podatku VAT, która trafi na specjalne konto podatkowe. Jeśli więc nabywca towaru zdecyduje się na mechanizm podzielnej płatności to kwota VAT trafi na wyodrębnione konto VAT sprzedawcy, niezależnie od woli sprzedawcy.

Bank założy konto VAT dla przedsiębiorcy

W przyjętym w Polsce modelu, kwoty podatku VAT nie jest wpłacana na konto organu podatkowego, ale na specjalny indywidualny rachunek dostawcy, który utworzony będzie przez bank lub SKOK dla każdego podatnika VAT. Zgodnie z ustawą banki nie będą mogły pobierać opłaty za prowadzenie tego dodatkowego rachunku, ani też wprowadzać wyższych niż standardowe opłat za sam „dzielony” przelew.

Środki na rachunku VAT

Środkami zgromadzonymi na rachunku VAT nie będą mogli dysponować ani ich właściciele (przedsiębiorcy), ale też nie będą miały do nich dostępu organy podatkowe.  Oznacza to również, że zgromadzenie środków na tym rachunku nie jest równoznaczne z zapłatą podatku. W przypadku obowiązku zapłaty VAT środki zgromadzone na tym rachunku będę musiały zostać przesłane na rachunek organu podatkowe. Z drugiej strony odzyskanie z konta nadwyżki zgromadzonych środków VAT będzie wymagało zgody naczelnika urzędu skarbowego.

Brak kar i wcześniejszy zwrot

W zamian za przejście na split payment nabywca towarów może liczyć na pewne benefity ze strony organów skarbowych. Najważniejsza z nich to odstąpienie od solidarnej odpowiedzialności w VAT i odstąpienie od sankcji czyli krótko mówiąc większe bezpieczeństwo dla przedsiębiorców, zwłaszcza tych, które mają wątpliwości co do uczciwości swoich kontrahentów.  Druga główna korzyść to wcześniejszy zwrot z VAT – dla firm wybierających mechanizm podzielnej płatności – mogą liczyć na zwrot już po 25 dniach (zamiast 60).

Cash flow

Główne zastrzeżenia ekspertów, budzą kwestię płynności finansowej, zwłaszcza wśród małych przedsiębiorców. Do tej pory część z nich korzystała z podatku VAT, jako formy kredytowania. Było to istotne zwłaszcza dla firm, które mają np. długie terminy płatności u swoich klientów. Teraz będą musiały poradzić sobie bez tego dodatkowego wsparcia, co może niestety wpłynąć na ich płynność finansową.

Efekt kuli śnieżnej

Część ekspertów wskazuje, że przejście na mechanizm split payment może zostać przedsiębiorcom narzucony. Jeśli na mechanizm zdecydują się duzi przedsiębiorcy (a mogą tak zrobić w trosce o własny spokój), to niejako wymuszą na swoich dostawcach podobne rozwiązane. W praktyce może się więc okazać, że na split payment przejdzie znaczna cześć, jeśli nie większość przedsiębiorców.