Oprogramowanie nie tylko dla biznesu – także dla ekologii

27.01.2020

Ekologia z perspektywy firmy to nie tylko pole dla programu CSR – to palący problem, wymagający głębokiej zmiany w sposobie prowadzeniu biznesu. W ochronie środowiska może pomóc wdrożenie strategii zrównoważonego rozwoju i narzędzi Przemysłu 4.0. Jaką rolę pełni system ERP w gospodarce obiegu zamkniętego?

Pojęcia takie, jak „eko”, „zero waste” oraz bycie „sustainable” – to już nie moda, ale realna potrzeba współczesnych czasów. Coraz głośniej mówi się o potrzebie zaszczepienia postaw proekologicznych nie tylko w gospodarstwach domowych, ale również w biznesie. Zmiana będzie dotyczyła sektora energetycznego (i źródeł pozyskiwania coraz czystszej energii), motoryzacyjnego czy budownictwa – ale na tym nie koniec. Docelowo, będzie to zadanie dla wszystkich organizacji. By móc ją przeprowadzić, niezbędne będzie wdrożenie do firm narzędzi, pomagających w optymalizacji procesów.

Procesy takie, jak ocieplenie klimatu mają wpływ nie tylko na środowisko naturalne. Nie da się ukryć, że zmiany klimatyczne oddziałują także na ekonomię. Według raportu, opublikowanego w 2018 roku w magazynie „Earth’s Future” przez Toma Kompasa, Pham Van Ha i Tuong Nhu Che* , zatrzymanie ocieplenia klimatu do 2 stopni w porównaniu z erą przedindustrialną przyniosłoby roczną oszczędność w wysokości 17 bilionów dolarów do 2100 roku.

 

Zielone naczynia połączone

Co możemy zrobić, by zapobiec niekorzystnym zmianom klimatu? Oprócz rozbudowanej edukacji i propagowania postaw proekologicznych, na poziomie biznesu jednym z postulowanych współcześnie rozwiązań jest tzw. „circular economy”, czyli gospodarka obiegu zamkniętego (lub inaczej ekonomia zrównoważonego rozwoju).

Jest to system, w którym produkcję nowych dóbr można porównać do układu naczyń połączonych. Zakłada ona tworzenie pętli procesów, gdzie produkty uboczne z jednych działań wykorzystywane są jako surowce do kolejnych. Główny cel? Minimalizacja zużycia surowców i energii, potrzebnej na ich przetworzenie.

Circular economy przenosi recykling na jeszcze wyższy poziom, minimalizując składowanie śmieci i ich negatywny wpływ na środowisko naturalne. Jest przeciwieństwem gospodarki liniowej, która wraz z rozwojem i wzrostem przetwarzanych surowców napiętrza góry zbędnych odpadów.

 

Domykając koło produkcji

Idea circular economy znalazła swoje odzwierciedlenie w nowelizacji przepisów, dotyczących zarządzania odpadami. Od stycznia bieżącego roku Baza Danych Odpadowych (BDO), czyli lista organizacji wprowadzających do obiegu produkty (w tym te w opakowaniach) i zarządzających odpadami została rozbudowana o elementy, umożliwiające przesyłanie wymaganych raportów wyłącznie w formie cyfrowej. Jest to wyraźny krok w kierunku coraz dokładniejszej kontroli nad nieczystościami oraz nad ich utylizacją. Co warto podkreślić, przepisy o Bazie Danych Odpadowych dotyczą właśnie przedsiębiorstw i organizacji, które w swojej działalności stykają się z odpadami oraz opakowaniami, a nie gospodarstw domowych.

Ekonomia zrównoważonego rozwoju znalazła się także w obrębie zainteresowania Komisji Europejskiej. W grudniu 2015 roku przyjęty szeroki plan przejścia gospodarki Unii Europejskiej na cykl zamknięty. Obejmuje on aż 54 działania, zmierzające do połączenia produkcji, konsumpcji, gospodarki odpadami i ponownego wykorzystania surowców wtórnych.

Ponadto, w związku z coraz wyraźniejszą polityką UE dotyczącą ochrony klimatu, w najbliższych latach możemy się spodziewać jeszcze większej liczby przepisów, nawiązujących do circular economy, których adresatami będą właśnie przedsiębiorstwa.

 

Gospodarka w czwartym wydaniu

Gospodarka obiegu zamkniętego stanowi obecnie postulat i punkt dojścia, do którego potrzebna jest modernizacja przebiegu procesów wytwórczych na niespotykaną dotąd skalę. By tego dokonać, niezbędna jest dokładna analiza złożonych zestawów danych. W tym pomóc mają narzędzia informatyczne i oprogramowanie wspierające biznes, jak systemy ERP (ang. Enterprise Resource  Planning), które umożliwiają racjonalizację wykorzystania zasobów przedsiębiorstwa.

W grudniu 2013 roku ukazał się raport końcowy dla federalnego rządu Niemiec, dotyczący komputeryzacji procesów produkcyjnych w przedsiębiorstwach. Postulowana w nim idea Przemysłu 4.0 (niem. . Industrie 4.0) ma sprawić, że fabryki (poprzez zastosowanie nowoczesnej technologii) staną się inteligentne. Powszechne wykorzystanie analityki danych pomoże w optymalizacji przebiegu procesów wytwórczych. Linie produkcyjne staną się bardziej elastyczne, co pozwoli na dostarczanie zindywidualizowanych produktów w wystarczającej ilości oraz w przystępnych cenach – przy jednoczesnym zwiększeniu wydajności.

Co ważne, założenia i narzędzia cyfrowe Przemysłu 4.0 również odnoszą się do gospodarki obiegu zamkniętego i zmniejszania negatywnego wpływu na środowisko. Dzięki zaawansowanym systemom do zarządzania biznesem możliwe jest takie projektowanie produktu, które uwzględnia złożony cykl życia produktu i wykorzystanie surowców, pochodzących z recyklingu.

 

Oprogramowanie w służbie natury

Nowoczesna technologia może być zatem kluczem do przemodelowania obecnych przedsiębiorstw w kierunku coraz lepszego wykorzystania posiadanych zasobów z korzyścią dla środowiska naturalnego.

Co więcej, jest ona w zasięgu każdej firmy. Oprogramowanie ERP dostępne na polskim rynku, jak np. enova365, ma budowę modułową, przez co organizacja może precyzyjnie dopasować niezbędne funkcjonalności do swojego profilu działalności i potrzeb.

Główne korzyści dla środowiska, wynikające z instalacji systemu i zbliżające przedsiębiorstwo do założeń circular economy to m.in:

  • Cyfryzacja zasobów – przeniesienie wszystkich danych biznesowych do postaci elektronicznej, co znacząco redukuje liczbę papieru wykorzystywanego w biurze.
  • Optymalizacja procesów wewnętrznych – ich automatyzacja to nie tylko mniejsze zużycie surowców. To także oszczędność energii, potrzebnej do produkcji.
  • Integracja zasobów i wymiana informacji z zewnętrznymi źródłami – dzięki szybkiemu przepływowi danych pomiędzy organizacjami, produkcja i wysyłka towarów mogą być sprawniej koordynowane.

Kolejnym krokiem na drodze optymalizacji procesów biznesowych i dostosowaniu ich do potrzeb ekonomii zrównoważonego rozwoju będzie jeszcze szersze wykorzystanie sztucznej inteligencji (ang. Artificial Intelligence). Już teraz mechanizmy samouczące się znajdują zastosowanie w projektowaniu, złożonej analizie danych czy prognozowaniu trendów. Zastosowanie inteligentnego oprogramowania wraz z użyciem nowoczesnych, energooszczędnych urządzeń może przyczynić się do znaczącej redukcji niekorzystnego oddziaływania działalności gospodarczej na środowisko naturalne.

*Tom Kompas, Pham Van Ha, Tuong Nhu Che, The Effects of Climate Change on GDP by Country and the Global Economic Gains from Complying with the Paris Climate Accord, „Earth’s Future”, 2018 r.